5.24.2009

نحوه ارایه مقاله در درس جامعه شناسی ارتباطات


دانشجویان محترم پژوهشگری اجتماعی که درس جامعه شناسی ارتباطات را می گذرانند، لطفا" به موارد ذیل توجه نمایند:
1ـ ارایه مقاله به صورت تک نفره و یا دو نفره انجام می شود. در صورت ارایه دو نفره لازم است یکی از دانشجویان مقاله را ارایه و نفر دوم به پرسشها پاسخ دهد.
2ـ دست کم یک روز قبل از ارایه مقاله، متن کامل آن را به پست الکترونیک من ارسال نمایید.
3ـ بهتر است برای ارایه از فایل پاور پوینت استفاده نماییم. در غیر این صورت متن یا چکیده مقاله را به همکلاسی ها ایمیل نمایید. آخرین گزینه، ارایه چکیده مقاله با فرمت کاغدی است که اجباری نیست.
4ـ خلاصه کردن و ارایه مقاله بر اساس چارچوب ذیل بهتر است:
الف ـ عنوان مقاله
ب ـ موضوع و پرسش اصلی مقاله
ج ـ روش تحقیق (درصورت مطرح شدن)
د ـ نتایج اصلی و بحث انتقادی

5.20.2009

"آموزش به مثابه فرهنگ" منتشر شد.





کتاب جدید استاد محمد رضا سرکار آرانی با عنوان" آموزش به مثابه فرهنگ" منتشر شد.

بسياري از معلمان، پژوهشگران و كارگزاران آموزشي ژاپن بر اين باوراند كه آموزش‌وپرورش، به ویژه پس از جنگ جهاني دوم،تحولات شتابان سیاسی و اقتصادی ملی و جهانی و تأثیر فرهنگ غرب و مشخصاً دخالت‌هاي مستقيم آمریکا تغييرات زيادي كرده است و خوف آن مي‌رود كه از روح ژاپني تهي شود. اما پژوهش های مردم‌نگارانه‌ی بسیاری با ارائه تصويرهايي عيني از تجلي فرهنگ ژاپني در فرايند آموزش و يادگيري در مدارس ژاپن به صورت جذابي استدلال می كند كه مدارس ژاپن به صورت حيرت‌انگيزي آموزش و يادگيري را در قالب "سناريوهاي فرهنگي" مديريت مي‌كنند. این پژوهش ها که بعضاً توسط پژوهشگران غربی انجام شده است نشان می دهد آموزش‌و پرورش ژاپن تا حدود زيادي فرهنگي است و علی رغم تحولات پرشتاب و بسیار زیاد دهه های گذشته و موج های فرهنگی ناشی از جهانی شدن و بین المللی شدن ژاپن امروز، هنوز هم مبتني بر فرهنگ ژاپني است. بیشتر

لینکهای مرتبط:

4.26.2009

جستجوی مقاله در اینترنت

مقالات معتبر در کدام سایت های اینترنتی قرار دارند؟ آیا هر مطلبی که در اینترنت قرار گرفته، برای مقاصد علمی قابل استفاده است؟ این سوالات هنگام جستجوی مقاله در اینترنت برایمان مطرح می شود و من در این نوشتار کوتاه، سعی خواهم کرد تا پاسخی اجمالی به این پرسش ها ارایه دهم.اینترنت جنگل اطلاعات علمی و غیر علمی است. بنا بر این هر پژوهشگری باید با منابع علمی معتبر در اینترنت آشنا باشد. منابع علمی به طور کلی دو دسته اند:
1) صرفا" اینترنتی
برخی از منابع هستند که کاملا" معتبرند و فقط در اینترنت منتشر می شوند. مانند مجله الکترونیک جامعه شناسی لازم به ذکر است که بیشتر مقالات موجود در پایگاههای اطلاعاتی نیز صرفا" اینترنتی هستند.
2) مکتوب و اینترنتی
بر خی از منابع علمی نیز در اصل به صورت مکتوب چاپ می شوند اما یک نسخه از آنها به صورت اسکن شده(تصویری) و یا فایل PDF در اینترنت قرار می گیرد. مانند نامه علوم اجتماعی دانشگاه تهران همچنین بهتر است بدانیم که بیشتر مقالات اینترنتی یا در قالب مجله و یا به شکل مقالات پایگاه های علمی اند. مجله ها معمولا" وابسته به انجمن های علمی هستند و بیشتر آنها وب سایت اختصاصی دارند. مثلا" "انجمن جامعه شناسی ایران" "مجله جامعه شناسی ایران" را چاپ می کند. با این توضیح، واضح است که مقالات اینترنتی چاپ شده در مجلات مربوط به انجمن های علمی، معتبر هستند. برخی از پایگهای اطلاعاتی نیز وجود دارند که تمام مقالات موجود در آنها معتبرند. مثلا" انتشارات Sage مجلات متنوعی را چاپ می کند و یک نسخه از آنها در پایگاه مجلات آنلاین خود قرار می دهد. البته این پایگاهها رایگان نیستند و تنها در مواقع خاصی از سال، دسترسی به آنها بدون پرداخت هزینه، آزاد است. هم اینک که این مطالب را می نویسم، استفاده رایگان از مجلات Sage به طور رایگان تا 4 روز دیگر امکان پذیر است. برای استفاده باید ابتدا ثبت نام کنید.
چند نکته مهم نیز در استفاده از منابع اینترنتی وجود دارد:1) مطالب منتشر شده در وبلاگ ها(از جمله همین وبلاگ) و دایره المعارف های آزاد اینترنتی( مثل ویکیپدیا) معتبر نیستند. البته نه به این معنی که نباید از آنها استفاده کنیم؛به این معنی که اولویت با مجلات، پایگاهها و دایره المعارف های علمی است که منتشر کنند گان آنها (مثل دانشگاهها و انجمن های علمی)معتبر باشند.
2) زمانی که مطلبی را از اینترنت دانلود می کنیم دو حالت وجود دارد: اگر مقاله، نسخه مکتوب هم داشته باشد، در داخل و آخر متن به آن ارجاع می دهیم. و اگر تمام اینترنتی باشد، آدرس URL آن را بر اساس یکی از سبک های معروف و ترجیحا" APA یا CMS، ارجاع می دهیم. آدرس URL همان آدرسی است که شما در هنگام مطالعه مطلب مورد نظر در بالای صفحه و در قسمت آدرس های اینترنتی کاوشگر خود مشاهده می کنید.
معرفی برخی از مجلاه ها و پایگاههای علمی:

4.12.2009

4.09.2009

دسترسی رایگان به مقالات Sage


انتشارات Sage دسترسی به مقالات تمام متن را تا 30 آوریل رایگان اعلام نموده است. ابتدا باید ثبت نام کنید.

4.08.2009

روش های یافتن موضوع پایان نامه و طرح پژوهشی


شاید تا به حال شما هم در یافتن موضوع پایان نامه یا طرح پژوهشی، دچار مشکل شده باشید. در این نوشتار کوتاه بر آنم تا برخی از روش های یافتن موضوعات پژوهشی معرفی نمایم. برای اینکه نظم فکری مشترکی داشته باشیم، تصور کنید یک حوزه پژوهشی کلی تر از موضوع و موضوع کلی تر از عنوان پژوهشی است. مثلا" در حوزه ای به نام "جامعه شناسی جهانی شدن"، " جهانی شدن فرهنگ" موضوعی است که کلی تر از عنوان پژوهشی" نگرش به جهانی شدن فرهنگ" است. صورتبندی یا فرموله کردن موضوع پژوهشی در قالب یک عنوان، مهارتی پژوهشی است که با تقویت بینش روش شناختی در ما شکل می گیرد و دست کم به اندازه یافتن موضوع اهمیت دارد. با این مقدمه برخی از روش های یافتن موضوع پژوهشی را مرور می کنیم.

1ـ مطالعه نظریه ها:
هر یک از ما به نظریه ای علاقمندیم. بنابر این می توانیم موضوع پژوهشی را بر اساس پرسش هایی که از مطالعه نظریه در ذهنمان شکل می گیرد، پیدا کنیم. موضوعات پژوهشی برگرفته از نظریه ها، بسیار ارزشمند و مطلوب هستند.

2ـ مطالعه تحقیقات پیشین:
تحقیقات انجام شده به صورت گزارش پژوهشی، مقاله یا چکیده در دسترس ما هستند. از طریق مطالعه پژوهش های قبلی، با موضوعات متعدد پژوهشی آشنا می شویم و بدین طریق، موضوعات جدیدی برای ما مطرح شود. ضمن اینکه به طور معمول، در انتهای گزارش پژوهشی، پژوهشگران، موضوعات جدید ی را به عنوان موضوع مکمل، مطرح می کنند.

3ـ مراجعه به سازمان ها و مراکز پژوهشی:
در بیشتر سازمان های اجرایی، شرکت ها و مراکز پژوهشی، موضوعات پژوهشی به طور سالانه اولویت بندی و اعلام می شود. بنابر این مراجعه به واحدهای پژوهشی و یا وب سایت آنها نیز روشی برای پیدا کردن موضوعات پژوهشی است. باید به خاطر داشته باشیم که این عناوین یا محور های موضوعی، الزاما" با بینش روش شناختی فرموله نشده اند و برخی از اوقات لازم است آنها را دستکاری کنیم.

4ـ مشاهده و تجربه شخصی:
همه ما تجربیاتی از محیط اجتماعی خود داریم و ممکن است در بلند مدت به سمت موضوعاتی هدایت شویم که به لحاظ پژوهشی ارزشمند باشند. آنچه در اینجا مهم است نحوه فرموله کردن موضوع پژوهش در قالب یک عنوان پژوهشی است.

5 ـ روش کثرت گرایانه و تلفیقی:
روش پنجم در واقع تلفیق روش های قبلی است. در این روش میتوانیم به طور همزمان از چند روش برای یافتن یا صورتبندی علمی موضوعات پژوهشی استفاده کنیم. برای مثال ممکن است با مطالعه نظریه بوردیو در مورد سرمایه فرهنگی، علاقمند پژوهش در این زمینه شویم و با مراجعه به تحقیقات قبلی موضوع را محدود تر نماییم و با استفاده از تجربه ی مستقیم خودمان در مرکز دانشگاهی، آن را در قالب یک طرح پژوهشی تنظیم و اجرا کنیم. آیا روش های دیگری نیز وجود دارد؟ شما کدامیک را ترجیح می دهید؟

3.24.2009


...................سال نو مبارک!


3.03.2009

اطلاعیه آموزشی


با عرض پوزش، به استحضار دانشجویان محترم می رساند که کلاس های صبح و بعد از ظهر روز چهارشنبه، 14/12/87 تشکیل نمی شود. لازم به ذکر است که انشا... کلاس های هفته بعد در موعد مقرر تشکیل خواهد شد.

2.28.2009

موج سوم در روش شناسی


روش تحقیق کمی یا کیفی؟ کدام یک گزینه مناسبی برای پژوهش است؟ این پرسش مهم، چندین سال در متون درسی روش تحقیق و بحث های میان پژوهشگران مطرح بوده است. در این نوشتارکوتاه، در پی پاسخی برای این پرسش و یا طرح سوالی بهتر خواهم بود.
روزگاری پژوهشگران، شوق زیادی داشتند تا همانند علوم طبیعی(فیزیک و ...)، روش های کمی را در پژوهش های اجتماعی به کار گیرند و نتایج حاصل را بر اساس نظریه های موجود، تبیین و تفسیر کنند. این رویکرد، موج اول در روش شناسی و سرآغازی برای تکامل روش شناختی علوم اجتماعی به معنی فراگیر آن بود. سال ها طول کشید تا پژوهشگران دریافتند، روش های کمی برای بررسی تمام ابعاد یک پدیده اجتماعی مناسب نیست. بنابر این، در پاسخ به نارسایی های روش شناسی کمی در شناخت واقعیت های اجتماعی، موج دوم روش شناسی پدید آمد؛ در موج دوم، پژوهشگران با بکارگیری روش های تحقیق کیفی، توجه خود را از لایه های بیرونی واقعیت اجتماعی به لایه های درونی تر منعطف نمودند. بر این اساس، دانش اجتماعی نیز، انعطاف پذیری بیشتری یافت. همزمان با تقویت رویکرد های کیفی در روش شناسی، شکافی نسبتا" عمیق میان پژوهشگران کمی و کیفی پدید آمد؛ پزوهشگران کمی، روش شناسان کیفی را بی منطق و روش شناسان کیفی آنها را کور نامیدند. تقابل و تعامل بین روش شناسان کمی و کیفی، منجر به پدید آمدن موج سوم در روش شناسی گردید؛ این موج تلفیق گرایی روش شناختی بود. روش شناسان تلفیق گرا، وقت خود را با بحث بر سر برتری روش های کمی یا کیفی، تلف ننمودند. آنها بر آن شدند تا بدون تاکید بر روشی خاص، طرحی نو در اندازند و با ترکیب روش های کمی و کیفی به شناخت عمیق تری از پدیده های پیچیده اجتماعی دست بیابند.
با این توصیف، اگر به پرسش آغازین برگردیم می توانیم پاسخ آن را با جایگزینی "و" به جای"یا" و حذف علامت سوال به دست آوریم و بگویم: روش تحقیق کمی"و" کیفی.
با توجه به آنچه طرح شد، فکر می کنید ما در کدام موج هستیم؟ آیا موج چهارمی نیز در راه است؟
کلید واژه ها:
روش کمی، روش کیفی، روش تلفیقی، موج سوم، روش شناسی

2.24.2009

چالش های نظری در علوم اجتماعی

اقتصاد خوانده ایم اما نظریه ها را ناتوان از پاسخ به پرسشی در زمینه اقتصاد دانش بنیان می یابیم. جامعه شناسی خوانده ایم اما به راحتی نمی توانیم به پرسشی در زمینه هویت Online پاسخ دهیم، برنامه ریزی درسی خوانده ایم، اما احساس می کنیم برای ارایه یک درسOnline چیزی کم داریم. حقوق خوانده ایم اما نمی دانیم اگر پرشین بلاگ بدون اجازه ما ایکون آمارگیری از بازدید ها را به وبلاگ مان اضافه کرده باشد، آیا حقوق سایبری ما را نقض کرده است یا نه؟ علوم سیاسی خوانده ایم و به نظریه های سیاسی مسلط ایم، اما صحبت از دولت الکترونیک که می شود، فکر می کنیم بحثی مهندسی است و یا جرات نمی کنیم وارد چنین بحثی شویم.چه اتفاقی افتاده است؟ آیا ما از قافله علوم اجتماعی در عصر اطلاعات عقب افتاده ایم؟ یا دگرگونی بنیادینی اتفاق افتاده که ما از آن بی خبریم؟ در این نوشتار تلاش می کنم پاسخی برای این پرسش ها بیابم.
گرچه علوم اجتماعی در جامعه کشاورزی رشد چندانی نیافت، اما جامعه صنعتی بستر مناسبی برای زایش و تکامل علوم اجتماعی بود؛ بسیاری از نظریه های علوم اجتماعی (به معنی عام) در این دوران شکل گرفتند و توسعه یافتند. هنوز در تب و تاب این عصر بودیم که امواج سهمگین عصر اطلاعات، جامعه ـ و به تبع آن علوم اجتماعی ـ را در نوردید و طرحی نو در انداخت. هر علم اجتماعی که خود را زود تر باز سازی نمود، توانست از گردباد فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی جان سالم به در ببرد و تغییر پارادایمی (الگوی نظری) در خود را مدیریت کند و آن دسته از علوم اجتماعی که این ظرفیت را نداشتند، دچار تاخر نظری و روش شناختی شدند.برخی از جامعه شناسان تراز اول جهان، که در خط مقدم (Cutting Edge ) رشته خود گام بر می دارند، به موقع متوجه تغییرات اجتماعی متاثر از فناوری های نوین شدند؛ استاد استادان ـ مانوئل کاستلزـ یکی از آنهاست. او در سال 2000 در مقالۀ خود، جامعه شناسان را به درک تغییر و باز سازی نظری جامعه شناسی فراخواند و گفت:
مردم وزش تند تغییرات اجتماعی را حس می کنند، بدون اینکه درک درستی از آن داشته باشند .... آنها نیاز دارند که بدانند، ما (جامعه شناسان) نیاز مند دانستنیم... جامعه نیازمند ماست چون بسیاری از مردم، از درک پیامد های گردبادی که به درونش می رویم، فرو مانده اند. آنها نیاز دارند بدانند که در چه جامعه ای زندگی می کنند، کدام فرایند های اجتماعی نوین، در حال ظهور است؛ کدام یک ساختاری است و کدام یک با کنش اجتماعی هدفمند، قابل تغییر است. جامعه نیازمند ماست چون مردم بدون درک درست از تغییر، مانعی بر سر راه آن خواهند شد و ممکن است ظرفیت چشمگیر نو آوری و فناوری در عصر اطلاعات را از دست بدهیم... بنابر این جامعه شناسی به عنوان علم مطالعه جامعه، دچار چالش شده است ... و ما جامعه شناسان بدون وفاق بر روی جامعه شناسی به عنوان علمی راستین و یک علم اجتماعی ویژه، در انجام وظیفه حرفه ای و روشنگرانه خود ـ درست زمانی که جامعه بیش از گذشته نیاز مند ماست ـ شکست خواهیم خورد.
با این توصیف، ظهور فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی، علوم اجتماعی را دچار چالشی جدی و نیازمند باز سازی نظری و روش شناختی نموده است. ضرورت این باز سازی نظری از آنجا ناشی می شود که همه این علوم در حالی به روابط مختلف انسان ها می پردازند که فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی همچون اینترنت، واسطه این ارتباط شده و جامعه نوینی به نام جامعه سایبری را به ارمغان آورده اند.جامعه سایبری نظام ساختارمندی از شبکه های نوین اجتماعی است که در فضای مجازی اینترنت شکل گرفته است. نظریه های کنونی در علوم اجتماعی برای جامعه عینی ارایه شده اند و اگر نتوانند از عهده تبیین پدیده های اجتماعی نوین در جامعه سایبری بر آیند، طبیعی است. با این توصیف، بیشتر نظریه های علوم اجتماعی در عصر کنونی، دور ریختنی هستند؛ زمانی که کالایی را می توان میلیون ها بار از اینترنت Download کرد، دیگر نمی توان صحبت از کمیابی منابع در علم اقتصاد کرد؛ جامعه شناسان نمی توانند فرهنگ مجازی و هویت Online را نادیده بگیرند؛ آموزش شناسان با آموزش سنتی نخواهند توانست نیاز های آموزشی در جامعه سایبری را بر آورده کنند؛ حقوق سایبری در جامعه مجازی، در حکم حقوق مدنی در جامعه عینی است. البته همانگونه که کاستلز گفته است، فناوری به خودی خود نقش علی ندارد، اما از آنجا که واسطه بین کنشگران می شود، نقشی محوری می یابد. بنا بر این در پاسخ به پرسش اول می توان گفت که جامعه تحت تاثیر فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی به صورت بنیادین دگر گون شده و نظریه های علوم اجتماعی در دوران صنعتی را به حاشیه رانده است. از این رو خود علوم اجتماعی مواجه با چالش های بنیادین نظری و نیازمند باز سازی است. این باز سازی نظری و روش شناختی،با لحاظ کردن تغییرات نوین اجتماعی و به ویژه تغییرات در فناوری ارتباطات و اطلاعات ممکن خواهد بود. دانستن اینکه از قافله علوم اجتماعی عقب مانده ایم یا نه، چندان سخت نیست . کافی است ببینیم به چه میزان با فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی آشنا هستیم یا از آنها غافلیم. راستی میانه شما با این فناوری ها چگونه است؟
کلید واژه ها:
چالش نظری، جامعه سایبری، اینترنت، دگر گونی اجتماعی

2.23.2009

متن درسی، سیلابس و نمونه سوال زبان تخصصی 2 پژوهشگری اجتماعی


دانشجویان محترمی که متقاضی فایل زبان 2 علوم اجتماعی بودند می توانند با استفاده از لینک های ذیل آن را دانلود کنند. این متن درسی برای داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد علوم اجتماعی نیز بسیار مفید است.

2.15.2009

معرفی وبلاگ


جامعه سایبری، نام جدیدی برای وبلاگ عصر سایبری است که در پرشین بلاگ داشتم. در این وبلاگ بیشتر به جامعه شناسی اینترنت و تلفن موبایل، جامعه سایبری و روش های تحقیق اینترنتی خواهم پرداخت. سایر مباحث تخصصی این وبلاگ در زمینه ی روش های تحقیق کمی، کیفی و تلفیقی، جامعه شناسی جامعه شبکه ای - اطلاعاتی، جامعه شناسی جهانی شدن، جامعه شناسی کارآفرینی و نوآوری در ICT، جامعه شناسی و ارتباطات سلامت،جامعه شناسی آینده و مدیریت دانش و پژوهش خواهد بود.
جامعه سایبری کلاسی به وسعت فضای سایبری است که هفتگی بروز می شود.
کلید واژه ها :
جامعه سایبری، روش تحقیق، جامعه شناسی اینترنت، جامعه شبکه ای، جهانی شدن